20 oktober 2007
Themamiddag over autisme
De sociale interacties die tussen mensen plaatsvinden zijn in zekere zin ongrijpbaar en altijd fascinerend. Communicatie tussen mensen met een behoorlijk verschil in intelligentie kan moeizaam verlopen. Voor hoogbegaafden kan dit betekenen dat sociaal functioneren niet vanzelfsprekend is. In het bijzonder geldt dit voor hoogbegaafden met een autismespectrumstoornis. De hoge intelligentie kan tot gevolg hebben dat door het aanleren van de regels van sociaal gedrag, de sociale beperking voor anderen niet direct zichtbaar is. Anderzijds kan de hoge intelligentie het eigen bewustzijn van de beperking vergroten. In dit kader vindt overigens deze maand de eerste bijeenkomst plaats van SIG-zelf, waarin het lotgenotencontact centraal staat (zie de aankondiging in de MB).
De bijeenkomst zal plaatsvinden in het Dominicanenklooster in Zwolle. In dit klooster willen de bewoners door samen te leven, de 'waarheid' en 'echtheid' op het spoor komen: "(...) waar we eigenlijk de zin vandaan halen om met vertrouwen en toch niet wereldvreemd een nieuwe dag in te gaan". Een prachtige omgeving om stil te staan bij de brug tussen de eigen wereld en de wereld daarbuiten. Het ligt tegen het oude stadscentrum van Zwolle. Klooster en kerk zijn gebouwd in een stijl die teruggrijpt naar de gotiek, met hoog oprijzende spitsbogen en ramen. De binnentuin van het klooster is een plek voor stille verpozing.
Presentatie:
Autismespectrumstoornissen: kenmerk, contactlegging en eenzaamheid
Na tientallen jaren van ernstige psychische problemen werd het me op mijn vijftigste vrij plotseling duidelijk dat ik vermoedelijk een autisme-spectrumstoornis had. Niet lang daarna kreeg ik inderdaad die diagnose, later nader gespecificeerd als 'een subtiele vorm van het syndroom van Asperger'. (Overigens kreeg ik, doordat er in het kader van de diagnostiek een intelligentietest werd afgenomen, toen eveneens antwoord op de vraag of ik hoogbegaafd was.) Het krijgen van deze diagnose was heilzamer voor me dan vele jaren psychotherapie, waarvan ik weliswaar steun had ondervonden maar die mij geen stap dichter bij de oplossing van mijn problemen had gebracht.
Mij realiserend hoe belangrijk een juiste diagnose kan zijn en gefascineerd door het verschijnsel autisme, besloot ik er een boek over te schrijven. Als thema koos ik 'eenzaamheid bij mensen met autisme', dat wil zeggen mensen met een autisme-spectrumstoornis ofwel ASS. Voor dit boek, getiteld 'Een gat waar je hart zit' (zie eventueel ook MB 506 en 507), deed ik een kleinschalig onderzoek onder 19 mensen die óf zelf een ASS hebben óf een familielid met ASS. Velen van hen bleken hun leven lang een pijnlijk gevoel van eenzaamheid te ervaren, waar menselijk gezelschap niet of nauwelijks een remedie voor was. Sommigen wisten die gevoelens dankzij veel inspanningen hanteerbaar te maken, anderen niet.
In het boek worden de ervaringen rond eenzaamheid van genoemde lotgenoten voorafgegaan door een beschrijving van de kenmerken van de autisme-spectrumstoornissen. Mijn presentatie tijdens de bijeenkomst van Mensacademie zal vooral over deze kenmerken gaan, met aan het eind een aantal opmerkingen over het verband ervan met de gerapporteerde eenzaamheidsgevoelens. Tot slot lees ik een aantal fragmenten uit het boek voor waarin lotgenoten hun ervaringen beschrijven en waarin de gegeven informatie tot leven komt.
Presentatie:
Autisme is niet wat het was - en zal niet blijven wat het is
Vroeger werden autisten beschouwd als dorpsidioot; later zouden ze een kille opvoeding hebben gehad, en tegenwoordig zijn ze gehandicapt. De huidige tijdsgeest brengt nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen met zich mee. Ons kent ons niet langer meer en talloze televisieseries maken het sociale leven inzichtelijk. Dat biedt autisten voor het eerst de mogelijkheid om van binnenuit te reflecteren op hun stoornis.
In mijn presentatie tijdens de bijeenkomst van Mensacademie zal ik betogen dat niet Kanner-autisten (zoals de rol die Dustin Hoffman vertolkt in de film 'Rain man'), maar normaal- tot hoogbegaafde aan autisme verwanten de stoornis in pure vorm ervaren. De kern van het autisme bestaat volgens mij uit een stoornis van het 'zijn', ofwel een problematische ordening van het 'zelf'. Door de beleving van het 'zelf' inzichtelijk te maken, wordt autisme concreet. Autisme wordt iets waartegen je kunt vechten. Er ontstaan mogelijkheden voor groei.
Op basis van mijn eigen ervaring in het omgaan met de diagnose Asperger vertel ik over de beperkingen van de bestaande verklaringen van autisme. Het wordt een verslag van een pragmatische zoektocht naar de essentie van autisme. En over hoe je met autisme om kunt gaan.
Inschrijven kan uitsluitend vooraf via e-mail naar mensacademie@mensa.nl en overmaking van de eigen bijdrage van €10,00. Het rekeningnummer van Mensa kun je op de ledensite vinden. Vermeld in zowel de e-mail als bij de overmaking je lidmaatschapsnummer. Zoals gebruikelijk staat de bijeenkomst ook open voor introducés.
| Programma | 20 oktober 2007 |
|---|---|
| 12.30 | Ontvangst |
| 12.50 | Welkom door de voorzitter |
| 13.00 | Presentatie |
| 14.15 | Pauze |
| 14.40 | Presentatie |
| 15.30 | Mogelijkheid tot vragen stellen en discussie |
| 16.15 | Mededelingen over de SIG-zelf |
| 16.30 | Afsluiting door de voorzitter |
| Datum: | Zaterdag 20 oktober 2007 |
| Locatie: | Dominicanenklooster Assendorperstraat 29 8012 DE Zwolle |
| NS-station: | Zwolle op 10 minuten loopafstand. Buslijn 2 |
| Parkeren: | Eigen terrein: 48 plaatsen, gratis |
| Meer informatie: | www.kloosterzwolle.nl |
